Với 23 khu công nghiệp có tổng diện tích 10.389 ha, Hải Phòng đang từng bước chuyển đổi mô hình phát triển công nghiệp theo hướng xanh, thông minh và tuần hoàn. Định hướng này không chỉ thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên mà còn góp phần nâng cao sức hấp dẫn của các dự án khu công nghiệp tại Hải Phòng đối với nhà đầu tư.
Quy mô khu công nghiệp Hải Phòng và định hướng chuyển đổi sinh thái
Theo thông tin từ Cục Môi trường, Hải Phòng hiện có 23 khu công nghiệp (KCN) với tổng diện tích 10.389 ha. Trong đó, 11 KCN đang hoạt động trên diện tích 4.413 ha, bao gồm 7 KCN thuộc Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải với diện tích 3.648 ha. Bên cạnh đó, 12 KCN đang trong quá trình đầu tư hạ tầng, với tổng diện tích 5.976 ha.
Các KCN đang hoạt động đã thu hút 645 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tổng vốn 37,8 tỷ USD, cùng 241 dự án đầu tư trong nước (DDI), tổng vốn 25,6 tỷ USD. Hải Phòng cũng là điểm đến của nhiều tập đoàn quốc tế như General Electric, Chevron, LG, Bridgestone, AEON, SK và Pegatron, góp phần thúc đẩy các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, chế biến chế tạo, cảng biển và logistics.
Song song với mở rộng quy mô, thành phố xác định chuyển đổi KCN truyền thống sang mô hình sinh thái là hướng đi quan trọng nhằm phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Theo Nghị quyết 06/NQ-TU ngày 07/4/2022, Hải Phòng đặt mục tiêu chuyển đổi 2–3 KCN thành KCN sinh thái trong giai đoạn đến năm 2025; đến năm 2030, tập trung phát triển hệ thống khu, cụm công nghiệp đồng bộ, thông minh và sinh thái, gắn kết hạ tầng kỹ thuật với hạ tầng xã hội.
Các dự án khu công nghiệp tại Hải Phòng thúc đẩy năng lượng xanh và kinh tế tuần hoàn
Chuyển đổi từ KCN truyền thống sang KCN sinh thái được Hải Phòng xác định là một trong những giải pháp thúc đẩy tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Theo Nghị quyết số 06/NQ-TU ngày 07/4/2022, thành phố đặt mục tiêu chuyển đổi 2–3 KCN thành KCN sinh thái trong giai đoạn đến năm 2025. Đến năm 2030, Hải Phòng hướng tới phát triển hệ thống khu, cụm công nghiệp đồng bộ, thông minh và sinh thái, gắn kết hạ tầng kỹ thuật với hạ tầng xã hội. Định hướng này thể hiện sự chuyển dịch từ phát triển công nghiệp theo chiều rộng sang chú trọng chất lượng và tính bền vững.
Trong quá trình triển khai, các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải được chú trọng. Việc khai thác năng lượng mặt trời, năng lượng gió, tái sử dụng nước thải sau xử lý và ứng dụng vật liệu tái chế là những hướng tiếp cận được đề cập trong quá trình chuyển đổi sinh thái tại Hải Phòng. Các giải pháp này hướng đến giảm tác động môi trường, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong hoạt động công nghiệp. Đây cũng là những nội dung có vai trò quan trọng trong việc từng bước hoàn thiện mô hình KCN sinh thái.
Bên cạnh yếu tố công nghệ, Hải Phòng thúc đẩy cộng sinh công nghiệp, khuyến khích liên kết và chia sẻ nguồn lực giữa các doanh nghiệp. Mô hình này hướng tới tận dụng phụ phẩm, tái sử dụng tài nguyên và tăng cường hiệu quả vận hành thông qua các hoạt động phối hợp. Đồng thời, việc phát triển hạ tầng môi trường, dịch vụ dùng chung và các hoạt động nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cũng được chú trọng. Sự kết hợp giữa các giải pháp kỹ thuật và quản lý góp phần tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng bền vững.
Hoàn thiện chính sách để thúc đẩy phát triển khu công nghiệp sinh thái
Hải Phòng đang từng bước hoàn thiện cơ chế triển khai KCN sinh thái. Quyết định số 940/QĐ-UBND ngày 17/3/2025 đã công bố thủ tục hành chính về cấp, cấp lại Giấy chứng nhận KCN sinh thái và doanh nghiệp sinh thái. Thành phố cũng thúc đẩy cộng sinh công nghiệp – đô thị thông qua các giải pháp như chia sẻ dịch vụ phòng cháy chữa cháy, ứng phó sự cố tràn dầu, xử lý nước thải, phát triển nhà ở công nhân và năng lượng tái tạo. Trong 6 tháng đầu năm 2025, Hải Phòng tổ chức hai hội nghị về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển KCN sinh thái, với sự tham gia của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp trong nước, quốc tế.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt với những vướng mắc về quy hoạch và pháp lý. Nhiều KCN hiện hữu không còn quỹ đất để đáp ứng yêu cầu 25% diện tích đất cây xanh, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và xã hội dùng chung theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP. Ngoài ra, các quy định về quản lý chất thải công nghiệp thông thường, tái sử dụng nước thải, vật liệu tái chế và chia sẻ hạ tầng bảo vệ môi trường giữa các KCN còn hạn chế khả năng triển khai cộng sinh công nghiệp.
Để tháo gỡ những khó khăn này, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng kiến nghị nghiên cứu cơ chế riêng về tỷ lệ sử dụng đất đối với các KCN đã lấp đầy; bổ sung quy định cho phép chuyển giao chất thải thông thường làm nguyên liệu đầu vào giữa các doanh nghiệp; hoàn thiện tiêu chuẩn tái sử dụng chất thải, nước thải và năng lượng tái tạo; đồng thời mở rộng cơ chế cộng sinh giữa các KCN liền kề và cộng đồng bên ngoài. Những đề xuất này hướng tới tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình chuyển đổi và phát triển KCN sinh thái.
Chuyển đổi xanh đang trở thành một định hướng quan trọng trong phát triển công nghiệp tại Hải Phòng. Từ mở rộng quy mô, ứng dụng năng lượng tái tạo đến thúc đẩy cộng sinh công nghiệp và hoàn thiện chính sách, thành phố đang từng bước xây dựng hệ sinh thái KCN sinh thái, thông minh và bền vững, tạo nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư trong dài hạn.
Nguồn: Môi Trường Việt Nam